Tsunami Modellemeleri:

 

Mw=6.6 büyüklüğündeki 30 Ekim 2020 Sisam Adası (İzmir-Seferihisar Açıkları) depreminin tsunami sayısal modellemesi NAMI DANCE programı kullanılarak yapılmıştır. Bu yazılım girdi olarak ya tanımlanmış bir faydan, bir dalga formundan yararlanır ya da su yüzeyi dalgalanmalarının zaman serisinden elde edilen tsunami kaynağını kullanır. Dalga hareketini, ilerlemesini, kıyıdaki yükselmeleri ve karadaki baskın alanlarını ve başka birçok tsunami parametresini hesaplar.

 

Söz konusu modelleme hem su baskını tehlikesi bulunan kıyı alanlarında risk mertebesini saptamak, hem de tsunami etkilerine karşı yapısal ve sosyal olarak hazırlıklı olmak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca tsunami afeti sonrası olayın anlaşılabilmesi ve farklı boyutlarıyla ortaya konabilmesi açısından da bu simülasyonlar yapılmıştır. 30 Ekim tsunamisinin oluşumu Ganas vd. (2020) raporunda sunulan fay parametreleri kullanılarak hesaplanmıştır (Şekil 1).

 

 

Şekil 1: Simülasyonlarda girdi olarak kullanılan 30 Ekim 2020 tsunamisi kaynağı

 

 

Bu kapsamında İzmir Alaçatı ve Gümüldür arasında kalan geniş alanda hesaplamalar yürütülmüştür. Sonuçlardan, dalganın kıyılarda ilerleyerek en yüksek mertebelere ulaştığı bölgelerin Sığacık ve Akarca (Seferihisar) olduğu hesaplanmıştır. Modelleme sonuçlarının, 30 Ekim 2020 tsunamisi sonrası yapılan arazi gözlemlerinde ölçülen parametrelerle örtüştüğü belirlenmiştir.

 

Tsunami simülasyonları için iç içe iki çalışma (grid) alanı kullanılmış, dıştaki grid alanı (geniş alan) kaynak ve Kuşadası Körfezi, Sisam Adası ile batıda Alaçatı’ya kadar alanı kapsamakta olup 25 m çözünürlükte hazırlanmıştır. İçteki grid alanı ise tsunamiden en çok etkilenen alanlar olan Sığacık ve Akarca (Seferihisar) bölgelerini kapsamakta olup 5 m çözünürlükte hazırlanmıştır.

 

Sayısal modelleme ile geniş alanda hesaplanan en yüksek su düzeyi dağılımı haritalanmıştır. Sonuçlardan, dalganın kıyılarda ilerleyerek en yüksek mertebelere ulaştığı bölgeler Sığacık ve Akarca (Seferihisar) bölgeler olduğu anlaşılmıştır. Bu anlamda modelleme sonuçlarının, tsunami sonrası saha gözlemlerinden elde edilen ölçümlerle uyuştuğu anlaşılmıştır (Şekil 2).

 

 

 

Şekil 2: 30 Ekim 2020 tsunamisi için 180 dakikalık simülasyon sonucu geniş alanda (dış grid) oluşan en yüksek su düzeyi dağılımı

 

 

Bu çalışmaya ek olarak Sığacık ve Akarca bölgeleri için içteki grid kullanılarak hesaplanan en yüksek su düzeyi dağılımı da haritalanmıştır. Sığacık ve Akarca bölgelerinde 1.8 m mertebesine ulaşan dalga yükseklikleri hesaplanmıştır (Şekil 3).

 

Şekil 3: 30 Ekim 2020 tsunamisi için 180 dakikalık simülasyon sonucu Sığacık ve Akarca bölgelerinde (iç grid) oluşan en yüksek su düzeyi dağılımı

 

 

Proje kapsamında yürütülen çalışmalarda, 30 Ekim 2020 tsunamisi için sayısal modelleme sonucu farklı kıyı gözlem noktalarında (Alaçatı, Zeytineli, Sığacık ve Akarca) hesaplanan zamana bağlı su düzeyi değişimleri de ayrıca sunulmuştur (Şekil 4).

 

 

 

Şekil 4: 30 Ekim 2020 tsunamisi için 180 dakikalık benzetim sonucu farklı gözlem noktalarında hesaplanan zamana bağlı su düzeyi değişimleri